Có một vị thiền sư trú trong túp lều tranh ở trên núi, một buổi
tối khi đi thiền hành trở về, nhìn thấy một tên trộm đang chiếu cố túp lều
tranh của mình nhưng tìm không được vật gì cả. Ngài bèn cởi chiếc áo ngoài đang
mặc trên người và đứng ngoài cửa đợi tên trộm ra, vì ngài sợ làm kinh động tên
trộm.
Tên trộm vừa quay ra thì gặp thiền sư, trong lúc tên trộm hốt hoảng
vị thiền sư liền nói: “Anh bạn! đường sá xa xôi vất vả lên núi thăm tôi, tôi
không đành lòng để anh về tay không, đêm khuya rồi, khoác chiếc áo này mà về
cho đỡ lạnh. Nói xong ngài cầm chiếc áo khoác lên thân tên trộm. Tên trộm xấu hổ,
cúi đầu rồi chạy thẳng xuống núi không dám nhìn lại.
Thiền sư nhìn dáng tên trộm khuất dần trong núi rừng mờ mịt,
không ngừng thương cảm nói: “ rất đáng thương, tôi muốn tặng cho anh cả vầng
trăng để chiếu sáng con đường cho anh xuống núi.
Vài hôm sau, khi thiền sư đang mở to đôi mắt nhìn ánh bình minh
xuất hiện, thì nhìn thấy chiếc áo mà ngài khoác lên thân tên trộm mấy hôm trước
đó được xếp rất ngay ngắn đặt trước cổng, thiền sư vui vẻ nói : “ Cuối cùng thì
ta cũng đã tặng anh ta cả vầng trăng sáng rồi”.
Lại có câu chuyện khác cũng tương tự. Trong thiền viện của thiền
sư Tiên Nhai, có một vị học tăng rất ham chơi, vị này không chịu nổi cái cảnh vắng
lặng yên bình của chốn thiền môn. Vào những buổi tối vị tăng sinh này thường ra
vách tường sau chùa, đặt một cái ghế để leo qua tường ra bên ngoài chơi.
Sau khi thiền sư biết được, ngài không nói với ai. Một lần, vị
tăng sinh này trèo tường trốn đi chơi, ngài đi theo phía sau và đem chiếc ghế để
qua một bên rồi ngồi vào chỗ đó đợi vị học tăng trở về. Đêm khuya vắng vẻ, vị học
tăng trở về, không biết chiếc ghế đã bị di chuyển nên vẫn leo qua vách tường và
thò chân xuống ghế như mọi khi để vào chùa, nhưng khi vừa đặt chân xuống thì cảm
thấy chiếc ghế dưới chân mình sao mềm mại là lạ, cúi xuống nhìn thì hoá ra mình
đang đứng trên vai vị thiền sư thầy mình. Lập tức vị học tăng hồn bay phách tán
quỳ xuống nói không ra lời. Thiền sư liền đỡ vị học tăng đứng lên và nhẹ nhàng
nói: “Đêm khuya sương nhiều, cẩn thận chứ ướt lạnh hãy nhanh vào phòng nghỉ
ngơi."
Sau khi về phòng vị tăng sinh cứ phập phồng lo sợ không yên, trắng
đêm không ngủ, lo sợ thiền sư sẽ trách phạt mình trước mặt đại chúng. Nhưng sự
việc thì ngược lại, cứ ngày ngày trôi qua, thiền sư không nhắc đến chuyện, cũng
không nói cho ai biết. Vị tăng trẻ tự trong lòng cảm thấy rất hổ thẹn vô cùng,
từ đó về sau không dám trốn ra ngoài chơi mà quyết chí tu học, cuối cùng trở
thành một vị tăng nổi tiếng đương thời.
Nếu bạn là thiền sư bạn sẽ xử lý thế nào với hai sự việc như thế?
Tôi nghĩ, trong câu chuyện thứ nhất. Những người bình thường thì sẽ cùng tên trộm
vật lộn hoặc sẽ la lớn lên “Trộm, trộm…” Câu chuyện thứ hai, đối những với người
bình thường thì sẽ đem lỗi của vị học tăng nói trước mặt mọi người, sau đó sẽ
có hình thức trách mắng quở phạt riêng cho vị ấy.
Nếu làm như vậy kết quả sẽ như thế nào nhỉ? Tôi nghĩ có thể xảy
ra hậu quả thế này, câu chuyện thứ nhất: Tên trộm sẽ đánh bị thương hoặc giết
chết vị thiền sư hoặc có thể vị thiền sư đánh tên trộm bị thương và tên trộm sẽ
trở lại trả thù thiền sư vào một ngày gần đó. Câu chuyện thứ hai, sau khi vị học
tăng bị quở phạt trước mọi người sẽ cảm thấy rất xấu hổ với bạn bè, trong lòng
buồn phiền thối chí tu học cuối cùng trở thành con người bình thường, và có thể
từ bỏ lối sống thiền môn.
Hai vị thiền sư này xử sự không giống những người bình thường
như chúng ta, mà lấy sự khoan dung đại trí, đại bi để thay đổi một tên lãng tử
thành vị danh tăng. Con người không phải là thánh nhân nên tất nhiên có những
sai trái, đối với những người phạm lỗi chúng ta nên có thái độ rộng lượng khoan
dung. Im lặng mà hơn cả to tiếng trách móc đây là phương pháp giáo dục tốt nhất.
Khoan dung là một phẩm chất đạo đức tốt, khoan hồng tha thứ lỗi cho người giống
như ngọn gió mùa xuân mang mưa xuân đến thấm nhuần cây cỏ làm vạn vật thêm xanh
tươi. Khoan dung còn hơn cả vàng, khoan dung là một phẩm chất không thể thiếu
trong mỗi con người chúng ta.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét